Boek Tineke Porck: een leven in dienst van de kunst

3 december 2025, 14:00 Cultuur Kunst & Cultuur

Je moet even naar achteren lopen in boekhandel De Kler. Op een tafel tref je daar de winnaar van de Boekenbon Literatuurprijs 2025 (Charlotte van den Broeck), drummer Cesar Zuiderwijk en Tineke Porck, althans de boeken die zij schreven of over hun leven zijn gemaakt. In het geval van de Voorschotense Tineke Porck gaat het over een leven in dienst van de kunst. Sinds 1990 bouwt zij aan een fascinerend oeuvre dat nu is samengebracht in een fraai kunstboek.

Door Josée Nan  

Op dit moment is zij in de ban van ‘Shifts’, ze heeft er al 130 gemaakt en is er nog niet op uitgekeken. Het zijn monochroom beschilderde vierkante panelen die met smalle elementen in een al dan niet contrasterende kleur een compositie vormen. De lengte van de lijnstukken is altijd 4/5 van de zijkant van de panelen. Deze verhouding ligt vast, maar binnen dit gegeven zijn de mogelijkheden tot het maken van een compositie nagenoeg onbeperkt. 

Voordat ze aan ‘Shifts’ werkte, maakte ze series die zich laten samenvatten met titels als Cohesions, Points, Dialogues, Lines. Tineke werkt in series omdat ze streeft naar verdieping. Ze onderzoekt hoe de dingen in elkaar steken: de lijn in al zijn facetten, de punt als oorsprong en eindfase, het vlak als verzameling van lijnen en punten.  

Het boek biedt zicht op de resultaten van de zoektocht van Tineke. Haar werk is verwant aan dat van de constructivisten, de ZERO-beweging en De Stijl. Ze geeft er een eigen draai aan en noemt het poëtisch constructivisme om het verschil aan te geven met de stroming van honderd jaar geleden, die gekenmerkt werd door een mechanische benaderingswijze. 

Verstilling en bezinning is wat het werk van Tineke oproept. Haar ‘composities’ worden door kenners vergeleken met die van Philip Glass of Simeon ten Holt. 

Het verbaast niet dat de kerkgemeenschap van de NPB Vrijzinnigen Wassenaar voor het gebouw aan de Lange Kerkdam een van de ‘Shifts’ heeft aangekocht. Ook in Voorschoten is werk van Tineke Porck in een kerk te aanschouwen. In opdracht van de Dorpskerk heeft zij in 1992-1993 de doopvont en kandelaar gemaakt die nog steeds in gebruik zijn.

Bij De Kler kan het boek van Tineke worden ingezien en aangeschaft voor € 39,95. Op haar website (www.tinekeporck.nl) worden de exposities van haar werk aangekondigd.