Wie herinnert zich nog de Leidsche Baan?
Wie de Papelaan-West afrijdt richting Wassenaar, ziet even voorbij de Dobbewijk aan weerszijden een rij populieren die afwijken van de rest van de beplanting met eiken. Dat markeert de plek waar in 1971 een viaduct verrees dat onderdeel moest worden van de Leidsche Baan, ook wel bekend als de Forensenweg of Provincialeweg 16.
door: Jane Koopstra
Het maakte deel uit van een prestigieus project van Den Haag uit de jaren ’60 om de stad te ontsluiten met drie grote uitvalswegen: de Utrechtsebaan, later gerealiseerd met de verlening van de A12, de Rotterdamse Baan, in 2021 gerealiseerd via de Boogiewoogietunnel, en de Leidse Baan om Den Haag te verbinden met Leiden. Al eerder waren er plannen om de ontsluiting via de Duinweg te realiseren, maar die zijn in 1970 verworpen.
De beoogde Leidsche Baan zou vanaf het Schenkviaduct in Den Haag in noordelijke richting min of meer het tracé van de spoorlijn Amsterdam-Rotterdam volgen richting Leiden om daar aan te sluiten op de Haagweg.
Bij Mariahoeve zou hij de geplande Landscheidingsweg kruisen en later de geplande Rijnlandroute in de Stevenshofpolder. In Voorschoten moest deze door een deel van de horsten en de weilanden ten westen van het spoor.
Het was geen niemendalletje. Men dacht aan 2 x 3 rijstroken en later zelfs aan 2 x 4 rijstroken en een indrukwekkend aantal kunstwerken.
Vooruitlopend op de aanleg van de weg zelf werden er al snel voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd: het viaduct bij de Papelaan, met aan weerszijden op- en afritten; verbreding van de fietstunnel onder de Horst en Voordelaan waar naast de verdubbelde spoorbaan ook een brede strook werd gereserveerd voor de Leidse Baan. Tot op heden zijn daar in de buurt, met name bij het oude gemaal, nog bouten voor vangrails te vinden.
Verder was er in 1971 een knooppunt van wegen gepland bij de Vink met een enorm klaverblad om aansluiting te maken op de Haagweg, waar ook de Leidseweg-Noord op uit kwam. Dit is nooit uitgevoerd.
Wel werd de brug over de Korte Vliet alvast verbreed. Toen het op de aanleg van het tracé zelf aankwam, kwam er veel weerstand uit de lokale bevolking. Te veel waardevolle natuur zou verloren gaan.
Het leidde ertoe dat ook de politiek zich ermee bemoeide en uiteindelijk werd besloten het plan af te blazen. Men redeneerde dat er al twee andere verbindingen waren (voorzien) tussen de A4 en de A44, de Rijnlandroute die al in de planning zat en de Landscheidingsweg.
Het zal voor iedereen een enorme opluchting zijn geweest, niet in het minst voor boer Van Vliet, die een groot deel van zijn land had moeten opofferen.
Het viaduct werd rond 1987 afgebroken en de open plek werd ingevuld met jonge populieren om aan te sluiten bij de bestaande bermbeplanting met populieren. Omdat populieren ondiep wortelen en het niet ondenkbaar was dat deze oudere exemplaren konden omwaaien, zijn die vervangen door eiken. De jonge aanplant bleef staan op de plek van het viaduct.
Verder resteren nog de verbrede fietstunnel in de Horstlaan, het Oude Veenpad, dat deel uit maakte van het oorspronkelijke tracé, en de verbrede brug over de Korte Vliet bij Ter Wadding.