Dorstig Voorschoten dronk liever bier
In Voorschoten werd vanouds bier gedronken. Het was voedzaam, lekker en goed houdbaar. Het werd niet gedronken bij gebrek aan schoon drinkwater. Dat gold misschien voor de stad, maar niet voor ons dorp. Mits men er niet al te veel van dronk, bracht bier vooral gezondheid en vrolijkheid.
Door Jan Spendel
Als de alcohol is in de man, is de wijsheid in de kan. De drank verdringt dan het gezond verstand. Er waren in Voorschoten dan ook regelmatig veroordelingen vanwege vechtpartijen door dronkenschap. De schout was er druk mee. Het bier kwam uit Leiden en vooral uit Delft, de bierstad van Holland, met in de 17de eeuw 200 brouwerijen waar het allerbeste bier werd gebrouwen, zoals Delfts Puyk, - Israël, - Pharao en - Hont. Als iemand te veel Hont had gedronken werd er gezegd: "Hij is gebeten door de hont”. Hont schreef je met een t toen, net zoals hooft.
20 kroegen op 3000 inwoners
In 1900 telde ons dorp 20 dranklokalen (kroegen en herbergen). Best wel veel op een bevolking van circa 3000 inwoners. De Voorstraat, met 14 kroegen, spande daarin de kroon. Er werd door droge kelen veel gerstenat gegoten. De mannen hadden plezier. Maar de vrouwen en kinderen thuis leden onder ‘zijn' drankzucht. Alcohol was een volksziekte geworden, de vijand van de mens. Dat leed werd gevoeld, gezien en bestreden.
Grande Dame Nellie van Kol
Een bekende activist in de strijd tegen alcohol in ons dorp was de ‘Grande Dame' Nellie van Kol-Porrey (1851-1930). Zij was pedagoge, schrijfster, dichteres en de vrouw van de SDAP-politicus (socialist) Henri van Kol (1852-1925) en zeer geliefd in Voorschoten vanwege haar liefdadigheid.
Eén van haar daden was het open stellen van haar tuin bij feesten en Paardenmarkt. Iedereen die iets wilde drinken was welkom. Uiteraard werd er geen bier of ander alcohol geschonken, maar wel melk en ranja. Nellie, zoon Ferdinand en haar personeel deden de bediening. De opbrengst ging naar een goed doel. Het gezin Van Kol woonde in het grote huis naast het postkantoor.
Nicolaes Pieters
Ons dorp had in vroegere tijden geen eigen bierbrouwer. Bewijs dat Voorschoten wel een brouwerij heeft gehad, is niet gevonden. Wel is er bewijs van een brouwer die in onze dorpskerk is begraven. Zijn grafsteen ligt er nog. Er staat gebeiteld: ‘Hier lydt begraven Nicolaes Pieters van Overvelt insyn leven Brouwer. In den Heere gerust den 21 october 1688 ovdt sijnde 56 jaaren 3 maenden en 12 dagen'.
Van Nicolaas is bekend dat hij in Breda een brouwerij had. Een bron uit 1667 toont dat aan. Waarschijnlijk is hij daar mee gestopt en vestigde zich als rentenier in het mooie dorp Voorschoten. Hij heeft niet lang van zijn pensioen kunnen genieten.
Het bier werd gehaald door de Voorschotense marktschipper aan de Kerksloot, nu Molenlaan
Het bier werd gehaald door de Voorschotense marktschipper aan de Kerksloot, nu Molenlaan. Deze voer met zijn beurtschip op vaste tijden naar plaatsen waar markt werd gehouden. Hij vervoerde passagiers naar die markten.
Zelf kocht hij ook goederen in, waaronder bier. Voor het dorstig dorp Voorschoten waren dat vele vaten bier. Proost!
Eerste Brouwerij
De allereerste commerciële brouwer van Voorschoten was Sander Rooijakkers van Brouwerij Voorschoten. Sander startte op 3 oktober 2018 met zijn eigen bieren, waaronder een tripel en een quadrupel. Helaas hield Sander in september 2022 om persoonlijke redenen er mee op.
Antonio Cavé
Gelukkig voor bier-minnend Voorschoten was er nog een andere brouwer actief. Antonio Cavé begon al in 2015 met bier te brouwen voor zichzelf, als hobby. Dat deed hij in de schuur achter zijn huis. In juli 2019 ging hij commercieel van start onder de naam ‘Brouwerij CAVÉ' en met zijn eerste ambachtelijk bier ‘Pareltje aan de Vliet', een American Pale Ale.
Inmiddels zijn er meer bieren ontwikkeld en uitgebracht. Zo is er Voorschotens Blond en Paapje Tripel. Maar ook bieren voor de winter ‘Spekglad' en voor de herfst een ‘Bokje aan de Vliet'.
Het assortiment is meer, maar dat mogen de liefhebbers van Voorschotens (speciaal) bier zelf gaan ontdekken.
Vrachtwagens
Het overige bier in ons dorp komt van verschillende landelijke of buitenlandse bierbrouwerijen. De aanvoer per schip wordt niet meer gedaan. Dat gebeurt nu met vrachtwagens.
