Dagboeken

za 28 mrt, 12:00 Column Ingezonden

Houdt u van Nederlandse geschiedenis? Bent u geïnteresseerd in hoe ‘gewone’ mensen in het verleden naar hun eigen tijd keken? Beleeft u plezier aan het bijhouden van een dagboek (in welke vorm dan ook)? Ook als u maar een van deze drie vragen met ‘ja’ beantwoordt, heb ik een hele goede leestip voor u: De storm die wij vooruitgang noemen, geschreven door Arianne Baggerman.

Schrik niet als u dit boek bij De Kler op een tafel of in de kast ziet staan. De tekst zelf beslaat 500 pagina’s met veel illustraties, dat wel, gevolgd door nog eens bijna 100 pagina’s noten en register. Ja, het is een dikke pil, maar dan heb je ook wat! Want wat is dit een leuk en interessant boek om te lezen!

Baggerman las en bestudeerde een enorm aantal dagboeken (‘egodocumenten’ genoemd) geschreven in de periode 1750 - 2000 en bekeek welke trends hierin zijn te ontdekken. Dat onderzoek leverde heel waardevolle inzichten op.

Zo laat Baggerman zien welke verandering er binnen dit tijdvak in het besef van tijd bij de gewone burger optreedt. De gedachte dat het verleden anders is dan het heden en dat de toekomst anders zal zijn dan het nu, was in de achttiende eeuw nauwelijks aanwezig. Laat staan dat er iets bestond als nostalgie naar de tijd van de eigen jeugd.

De Franse tijd is een belangrijk keerpunt in deze beleving. Een woelige periode ook! Vervolgens leidde de industriële revolutie tot een compleet andere inrichting van het dagelijks leven. 

Prachtig om te lezen hoe men aankeek tegen de eerste stoomtreinen! Alleen ongehuwde dominees mochten met de trein, voor gehuwde waren de risico’s te groot. En wat maakte dat iedereen opeens een klok ging kopen?

Waarom gaven ouders hun kinderen indertijd dagboeken? Al dit soort wetenswaardige zaken komen aan de orde. En nog veel meer!

Harm Klifman
Neerlandicus en filosoof
(harmklifman@hotmail.com)