Zelfstandig stemmen
Column IngezondenZelfstandig stemmen ging bij de gemeenteraadsverkiezingen voor mij voor het eerst sinds veertig jaar gemakkelijk, dankzij de stemmal. De stemmal is een apparaat dat mensen, die niet op de gebruikelijke manier kunnen lezen, helpt bij het stemmen door middel van spraakondersteuning. Stemmen zonder tussenkomst van anderen vergroot mijn gevoel van eigenwaarde, van onafhankelijkheid.
Opvallend was dan ook dat slechts drie mensen met de stemmal hebben gestemd, terwijl er toch meer mensen in Voorschoten zijn die een visuele beperking hebben. Alleen de Oogvereniging telt in Voorschoten al 20 leden. En er zijn vast mensen die een visuele beperking hebben en niet lid zijn van deze vereniging.
Bij de vraag wat mensen belet van de stemmal gebruik te maken, ontdekte ik een aantal zaken:
1. Schaamte. Je moet wel een mentale drempel over voordat je zo open en bloot toegeeft dat als je zelf stemt, je dit alleen kunt doen met een hulpmiddel. Een stemmal is dan wel een groot opvallend ding.
2. Bereikbaarheid stemlocatie. Een visuele beperking kan een enorme drempel vormen een locatie te vinden. Dat hoorde ik van de blinde medestemmers terug.
3. Toegankelijkheid verkiezingsprogramma’s. Ik maak gebruik van spraak- en vergrotingssoftware op mijn pc. Bij mijn pogingen te ontdekken waar de verschillende partijen voor stonden, kwam ik veel tekst tegen die ik niet als een ziende kan screenen. De volledige tekst van de verkiezingsprogramma’s kun je alleen via een pdf lezen. Laat dat met mijn spraak- en vergrotingsapparatuur erg lastig zijn.
4. De stemwijzer. Het is een mooi hulpmiddel bij het maken van een keuze voor een partij, maar is met spraakondersteuning voor mij weinig transparant.
Kortom, er zijn nog wel een paar stappen te nemen voordat stemmen voor mensen met een visuele beperking echt toegankelijk wordt. De stemmal is er al. Nu hopen dat ook aan deze en misschien nog andere punten aandacht wordt besteed. Ambtenaren en politieke partijen: doe onderzoek en help stemmen voor mensen met een visuele beperking nog toegankelijker te maken.
Marijke Osinga
Jurist en auteur