Twee varianten voor onze verwarming. Of drie? Of nog meer?

Twee varianten voor onze verwarming. Of drie? Of nog meer?Vanaf m’n balkon zie ik twee warmtepompen staan in ons blok, eentje op een dakkapel, eentje op een plat dak. De warmtepompen rukken op. Vorig jaar werden 850 woningen in Voorschoten daarmee verwarmd en daar komen steeds meer bij. Deels bestaande woningen die de cv ketel vervangen en verder alle nieuwbouw van Bijdorp tot Starrenburg. Ze halen warmte uit de grond of uit de buitenlucht. In dit tempo zouden in 2030 zo’n 2500 woningen een warmtepomp hebben van de in totaal dan ruim 12.000 woningen.

Daarnaast komt vanaf 2030 warmte uit het warmtenet beschikbaar. Voor hoeveel woningen, dat moet nog blijken. De gemeente en het regionale warmtebedrijf (in oprichting) zijn druk aan het rekenen. Hoeveel kost het hete water van WarmtelinQ dat we waarschijnlijk in een warmtestation tegenover Berbice zullen aftappen? En hoeveel kost het leidingenwerk naar de huizen, heen en terug? En in de huizen zelf? De sommetjes worden nu gemaakt maar wel duidelijk is dat het gaat om een grote investering die in decennia daarna terug verdiend moet worden. 

Warmtenet lijkt me vooral geschikt voor grote gebouwen die met één aansluiting aangekoppeld kunnen worden, dus een woonflat of kantoor met blokverwarming, een gezondheidscentrum, een school, sporthal of zwembad. Nieuwbouw kan vanaf het begin afgestemd worden op die verwarming. Bij bestaande bouw zal een hoop aanlegwerk nodig zijn. Maar misschien blijkt dat ook bestaande rijtjeswoningen goed aan te sluiten zijn. We zullen dat volgend jaar zien, dan komt de business case van het warmtebedrijf en het nieuwe warmteprogramma van de gemeente. 

Kleine netten
Dit klinkt als een competitie tussen de individuele warmtepomp en het collectieve warmtenet, waarbij de pomp nu een voorsprong heeft, maar het net straks grote groepen gebruikers kan aansluiten. Intussen is een derde oplossing in opkomst: kleine netten die de warmte uit de bodem tot 150 meter diep halen en daarmee via een warmtepomp tientallen tot honderden gebruikers warm maken. Het is dus een combinatie van net en pomp. De temperatuur in de grond is niet hoog maar wel stabiel rond de 12 graden. Een warmtepomp kan daar efficiënt 60 graden van maken. Dat kan met een centrale warmtepomp die warm water door het net naar de woningen stuwt, of met het circuleren van het 12 graden-water in het net waar elke woning zelf met een warmtepomp heet water van maakt. De warmtepomp kan bij warme dagen ook uit blijven zodat het 12 graden-water de huizen koelt: topkoeling.

Ik hoop dat ook deze derde variant meedoet in de nieuwe plannen. En dat ook de gevolgen voor het stroomnet in beeld komen want elke variant gebruikt elektriciteit voor het pompen van water, of warmte, of allebei. Uiteindelijk moeten we per straat en per pand bezien welke verwarming het beste past. En de warmtetechniek ontwikkelt zich snel, dus de komende jaren komen er vast nog oplossingen bij.

Koen de Pater, lid van de Duurzaamheidstafel en Vrienden van Voorschoten