Levenseinde

De komende maanden wil ik aandacht aan euthanasie en palliatieve sedatie besteden.

Wat is euthanasie?
Euthanasie is het op uitdrukkelijk verzoek van een patiënt beëindigen van het leven door een arts. In Nederland is dit onder strikte wettelijke voorwaarden toegestaan.

Er moet sprake zijn van een duurzaam, volledig vrijwillig en weloverwogen verzoek van de patiënt. Is dat er niet, dan is er sprake van moord of op zijn minst doodslag. Verder moet er sprake zijn van uitzichtloos of ondraaglijk lijden. De patiënt doet het verzoek omdat hij vindt dat hij ondraaglijk lijdt en dat nooit meer kan veranderen. De arts moet het daar mee eens zijn. 

Een voor deze situatie speciaal opgeleide zogeheten SCEN-arts moet beoordelen of aan alle voorwaarden is voldaan. Is dat het geval, dan kan euthanasie plaatsvinden. Achteraf wordt de euthanasie door een Regionale toetsingscommissie, waarin naast een arts ook een ethicus en een jurist zitting heeft, getoetst. Belangrijk is te weten dat een arts nooit verplicht kan worden euthanasie te verrichten. 

En op dit moment is er geen recht op euthanasie. Wel is er sinds de zogeheten Wet Toetsing Levensbeëindiging (in de volksmond de Euthanasiewet) een steeds verdere verruiming op gang gekomen. Aanvankelijk ging het enkel om patiënten die al gauw zouden sterven, maar daarna ook om chronisch zieken met veel ouderdomsziekten in het algemeen, psychiatrische patiënten en dementerenden. Thans wordt gediscussieerd of het zelfbeschikkingsrecht al voldoende is om begeleid te mogen sterven. Dan heeft de arts geen doorslaggevende stem meer bij de wens tot overlijden.

Wat is palliatieve sedatie?
Palliatieve sedatie is het opzettelijk verlagen van het bewustzijn van een patiënt in de laatste levensfase (levensverwachting van maximaal 2 weken) om ondraaglijk en onbehandelbaar lijden te verlichten. Het is geen euthanasie: de medicatie bekort het leven niet, maar neemt de klachten weg terwijl de ziekte zelf leidt tot het overlijden.

Vraag
Ik zou graag ervaringsverhalen horen met als doel het levenseinde bespreekbaar te maken. Zou u mij met uw input willen helpen? Mail naar osinga.marijke@gmail.com

Marijke Osinga
Jurist en auteur