Schlink en ik
Column Ingezonden‘We werden door de vrouwen…met vriendelijke neerbuigendheid behandeld…alsof…ik op kosten van anderen werd verwend en ontzien.’ Dit citaat uit de roman `De Kleindochter` van Bernhardt Schlink zou over iemand met een beperking kunnen gaan.
Ik en ik denk vele mensen met een beperking hebben bij tijd en wijle het gevoel als de mindere te worden neergezet door mensen zonder beperking.
Bernhardt Schlink laat echter Birgit spreken, een vrouw, die in 1966, dus voor de val van de muur van Oost Duitsland naar West Duitsland verhuisde. Het ging om een Oost Duitse die zich gedurende vele, vele jaren als de mindere neergezet voelde door West Duitsers. In `De Kleindochter` lijkt het discrimineren of uitsluiten onbewust of onbedoeld plaats te vinden. Voor Birgit waren de gevolgen echter groot Ze voelde zich niet geaccepteerd. Bij haar leidde dat onder meer tot een niet afgemaakte studie en tot alcoholisme.
Met betrekking tot mensen met een beperking zal impliciete discriminatie zeker ook belemmerend werken. Uit ervaring weet ik hoe kwetsend of pijnlijk vast vaak vriendelijk bedoelde opmerkingen voor mij kunnen zijn en hoe ik er soms nog tijden mee kan worstelen, hoe het onder mijn huid kan kruipen. Dat komt mijn zelfbeeld niet ten goede.
Het erkennen van identiteit is eveneens van belang. Zo verhaalt Schlink over Oost Duitsers:`…Dat ze uit een wereld kwamen, waar van alles niet klopte, maar die de hunne was, die ze hadden opgebouwd en gekoesterd, maar waar ze mee verbonden waren en verbleven…`
Dit geldt mijns inziens in gelijke mate voor mensen met een beperking. Het is niet iets waar je om gevraagd hebt, maar je bouwt er wel je identiteit omheen op en zelfs al zou je op een goede dag je beperkingen achter je laten, dan nog maakt het deel uit van jezelf en wil je ook dat het zo gezien wordt.
Met andere woorden: discrimineren ook al gaat het om een heel andere groep leidt tot vergelijkbare gevoelens.
Zie voor de roman van Schlink, die overigens vooral over de kleindochter van Birgit gaat: https://www.uitgeverijcossee.nl/de-kleindochter/9789464520385
Marijke Osinga
Jurist, auteur en
ervaringsdeskundige
