Leuk
Column IngezondenLezen - dat is al vanaf het begin het onderwerp van deze columns. Een soort permanente verkenning van wat lezen aantrekkelijk maakt. ‘Aantrekkelijk’ dus, maar kun je ook zeggen ‘lezen is leuk’?
Ik denk dat het iedere lezer zo vergaat: je vindt het ene boek leuker om te lezen dan het andere. Dat kan aan het verhaal liggen, of aan de stijl van de schrijver. Of je een boek leuk vindt, kan met van alles te maken hebben. Bijvoorbeeld ook of je op dat moment zin hebt in een bepaald genre (wel/geen oorlogsboek, thriller of ‘good feeling’). Of je een boek leuk vindt, is steeds aan een specifiek boek gekoppeld. Dus, kun je dan wel in het algemeen zeggen dat ‘lezen leuk is’?
Ik kom erop nadat ik twee boeken las die het begrip ‘leuk’ in een grote verscheidenheid van situaties en betekenissen grondig verkennen. Mediawetenschapper Linda Duits schreef Leuk! Pleidooi voor plezier (2025). Al eerder verscheen Leuk hė?, de Nederlandse editie van een engelstalig boek van Michael Foley. (Opmerkelijk genoeg maakt Linda Duits nergens melding van dit boek).
Beide schrijvers wijzen erop dat het beleven van plezier door de eeuwen heen veranderde. Dat je best plezier kon beleven aan dingen die door de kerk als ‘zondig’ werden aangemerkt, werd lang bewust genegeerd. Linda Duits merkt op dat de invloed van de kerk geleidelijk heeft plaats gemaakt voor die van de medische wetenschap die tegenwoordig bepaalt wat wel en niet verstandig is. ‘Zondig’ veranderde in ‘ongezond’.
Plezier hebben, de ervaring van ‘leuk!’, is vaak verbonden aan activiteiten die je samen doet met anderen, zoals met een groep gelijkgestemden naar een festival gaan, met buurtgenoten samen eten of zwerfafval verzamelen. Samen gamen, demonstreren of in een boekenclub leeservaringen uitwisselen. Die ervaringen heb je als lezer daarvoor dan al opgedaan. Solo.
Harm Klifman
Neerlandicus en filosoof
(harmklifman@hotmail.com)
