Wie de schoen past, trekke hem aan
AlgemeenColumn Marjolijn Eshuis
Ook Voorschoten heeft een woningtekort. De vraag naar betaalbare en passende behuizing is groot; vooral bij starters en senioren die kleiner willen wonen. Wethouder van der Elst: ‘we lopen zwaar achter met sociale woningbouw en hebben een forse achterstand op het middensegment’. De recent vastgestelde woonvisie brengt flinke verbeteringen. Voortaan bestaan bouwprojecten uit minimaal 30% sociale huurwoningen en 35% betaalbare koopwoningen; geheel volgens landelijk en regionaal beleid.
Hoe kon het zover komen? Tot 1985 subsidieerde de overheid betaalbaar wonen. CDA Staatssecretaris Heerma (kabinet VVD-CDA) zette eind jaren-80 nieuw woonbeleid op dat minder kostte maar wél voldoende betaalbare woningen garandeerde. Woningcorporaties werden verzelfstandigd; via huurinkomsten zouden ze tot in de verre toekomst betaalbare woningen kunnen bouwen. Het plan slaagde en de overheid bespaarde miljarden. Het was liberalisering met een maatschappelijk doel: de versterking van woningcorporaties.
VVD minister Blok zette de liberalisering door, mogelijk om een einde te maken aan de overheidsinterventie in de volkshuisvesting? In 2013 introduceerde hij de verhuurderheffing, een hoge belasting voor verhuurders van sociale huurwoningen. Die kostte de corporaties 12 miljard euro. De bedoeling was dat corporaties hogere huren zouden vragen en meer woningen verkochten. Dat gebeurde deels; het belangrijkste resultaat was dat de nieuwbouw halveerde, vanwege gebrek aan middelen. Tussen 2013 en 2021 daalde het aantal sociale huurwoningen met bijna 100.000.
Bovendien stokte de bouw omdat er in veel gemeenteraden geen meerderheid was om bij nieuwbouwprojecten tenminste 25% sociale woningbouw en voldoende betaalbare koopwoningen te bouwen. In Voorschoten deed de PvdA daartoe diverse voorstellen, die door de tegenstem van de VVD en andere partijen geblokkeerd werden. Wie de schoen past…. Mede daardoor kan de wachttijd voor een sociale huurwoning fors oplopen. Heel vervelend, maar daar hebben asielzoekers weinig mee te maken.
