Bewind en discriminatie

In de zaak die ik in deze column wil bespreken, gaat het om de vraag of je een negatief kredietadvies mag krijgen alleen omdat je in het bewindregister voorkomt. 

Twee redenen voor een 
beschermingsbewind
Een beschermingsbewind kan ten behoeve van iemand die meerderjarig is, worden ingesteld:
1. vanwege zijn lichamelijke of geestelijke toestand of
2. vanwege het door een verslaving of andere oorzaak ophopen van schulden.
In bovengenoemde gevallen kom je in een bewind register te staan. Duidelijk is dat de redenen voor het instellen van een bewind heel verschillend zijn.

Waar het om ging
De kredietwaardigheid van een man werd door een energiemaatschappij als negatief beoordeeld uitsluitend op grond van het feit dat hij in het bewindregister voorkwam. Dat hij in dit register stond omdat hij dementerend was, dus vanwege zijn geestelijke toestand werd over het hoofd gezien. De energiemaatschappij wilde vanwege het negatieve advies dat de bewindvoerder van de man bij het aangaan van de overeenkomst tot energielevering een waarborgsom van drie maanden moest betalen.
De bewindvoerder, in dit geval de zoon van de man, vond dat zijn vader door deze wijze van handelen werd gediscrimineerd vanwege zijn handicap en vroeg daarom het College voor de Rechten van de Mens om over deze zaak te oordelen.

Het oordeel van het College voor de Rechten van de Mens
Het College stelt op grond van de wet vast dat bij het aangaan van een overeenkomst geen onderscheid mag worden gemaakt op grond van handicap of chronische ziekte. Dus de energiemaatschappij moet hier rekening mee houden. De vraag is nu of de energiemaatschappij onderscheid heeft gemaakt.

Niet van direct onderscheid, oordeelt het College. Alle nieuwe klanten krijgen namelijk een kredietwaardigheidscheck. Maar wel van indirect onderscheid. Iedereen die in het bewindregister staat, wordt immers als negatief beoordeeld. Bij de vader ging het om een bewind vanwege zijn lichamelijke toestand, dus vanwege zijn handicap. Klakkeloos oordelen dat iemand niet kredietwaardig is, alleen omdat hij in het bewindregister staat, zonder te kijken waarom, straft het College dus af.

Zie voor de uitspraak: oordelen.mensenrechten.nl/oordeel/2024-69

Marijke Osinga
Jurist en auteur