Open Monumentendag op 12 september

Tijdens de Open Monumentendag 2026 zal historisch Voorschoten zich weer van zijn mooiste kant laten zien. Op deze zaterdag 12 september, tijdens Het Weekend van Voorschoten, ontvangen eeuwenoude gebouwen, architectonische hoogstandjes en andere bijzondere bouwwerken u met open armen. 

Het thema van dit jaar is ‘Veerkrachtig erfgoed in tijden van onzekerheid’. Dat thema is niet zomaar gekozen. Monumenten - vaak van nature al gewend om te herstellen van brand, overstroming of oorlog - staan onder druk. Ze worden geconfronteerd met nieuwe uitdagingen. Zijn ze bestand tegen de klimaatveranderingen? Kunnen ze voldoende meebewegen met de tijd? Ze zijn oud en kwetsbaar, moeten restaureren en verduurzamen, maar kan dat bouwtechnisch en financieel allemaal wel? En zijn daar genoeg vakmensen voor? En over klimaatverandering gesproken: ook het politieke klimaat is niet per se in het voordeel van het erfgoed. De ruimte is schaars, er is woningnood, de maatschappelijke belangen botsen en historische gebouwen zijn soms een makkelijk slachtoffer. Misschien wel meer dan ooit in deze tijdgeest, waarin nostalgie het aflegt tegen geld. Je hoort het de projectontwikkelaar of politicus al roepen: “In nostalgie kun je niet wonen.’’

Daarom wordt van monumenten veerkracht gevraagd. Zodat ze overeind blijven, als wuivend riet. Zodat ze als gebouw (mét hun verhaal) kunnen worden doorgegeven aan volgende generaties. Mark Velišček, senior beleidsadviseur erfgoed en omgevingskwaliteit van de gemeente Voorschoten zegt het als volgt: “Aandacht voor monumenten is belangrijk omdat zij het tastbare verhaal vormen van onze geschiedenis en identiteit, en daarmee bijdragen aan een gevoel van verbondenheid en continuïteit in de samenleving. Tegelijkertijd versterken monumenten de ruimtelijke kwaliteit en het karakter van onze leefomgeving, wat niet alleen bijdraagt aan welzijn, maar ook economische waarde kan creëren.’’

Volgens de beleidsadviseur is het thema van dit jaar zeer relevant. ,,Erfgoed is veerkrachtig omdat bestaande gebouwen door hun lange levensduur en gebruik van duurzame materialen van nature al toekomstbestendig zijn; door ze te behouden en her te gebruiken, voorkomen we verspilling van grondstoffen en energie. Zo vormen monumenten niet alleen een herinnering aan het verleden, maar ook een inspiratiebron en fundament voor een duurzame en betekenisvolle toekomst.’’

In Voorschoten kunt u op deze Open Monumentendag niet alleen uw hart ophalen, maar de historie en de toekomst ook in uw hart sluiten. Dit jaar viert bijvoorbeeld kasteel Duivenvoorde haar 800-jarig bestaan. En het schitterende monumentale aangezicht van het gemeentehuis - het ‘moederhuis’ geheten - viert haar 100ste verjaardag. En vergeet de Voorstraat niet. Die is als straat een monument op zich: 75% van de panden aldaar is rijks- of gemeentemonument. Het is maar een greep uit het mooie, diverse aanbod. Kortom, er valt genoeg te bewonderen en te koesteren.
Open Monumentendag 2026 wordt georganiseerd vanuit de Vrienden van Voorschoten. De commissie bestaat uit Kees Scheepens, Monique van Kraay, Coen Timmerman en Rob van der Zanden.