Burgemeester en veteranen leggen krans bij Indië plaquette

Vierden we in mei dat Nederland 80 jaar geleden werd bevrijd, in Indonesië duurde de oorlog nog ruim drie maanden voort. Pas op 15 augustus werd daar de overgave getekend door de Japanners, ook 80 jaar geleden. In verband met vakanties duurde het wat langer maar vrijdagochtend 29 augustus legde burgemeester Stemerdink, samen met drie veteranen een krans bij de plaquette op het kerkhof bij de Dorpskerk.

Op de plaquette staan de namen van de drie slachtoffers. Jonge mannen zoals de 22-jarige Petrus Warmenhoven die op 27 februari 1942 op zee stierf en een zeemansgraf kreeg. Of de 22-jarige Lolke van Mulligen die op 13 augustus 1947, tijdens de politionele actie, werd begraven op het ereveld Candi en 20-jarige Laurens de Graaf die een maand later een graf kreeg op Pandu.

In het verleden werd deze herdenking op 4 mei gehouden maar sinds de namen van de drie slachtoffers op het herdenkingsmonument naast het gemeentehuis zijn opgenomen in 2012 was 15 augustus wat op de achtergrond geraakt. “Vanuit de groep veteranen kwam het verzoek dit weer in ere te herstellen”, zei burgemeester Stemerdink. 

Want herdenken is belangrijk, vinden ze. Zoals Hans Dijkers die eindjaren tachtig een half jaar in de Gaza-strook gelegerd was. “Dat was na de Camp David akkoorden tussen Egypte en Israël. Heb daar veel ellende gezien. Veel van mijn collega’s destijds waren in Indonesië en hebben daar veel meegemaakt. Ze vertelden erover.”

Voor Glenn van Pamelen is het een dubbel gevoel. Hij zat bij de Marine en was twee keer in voormalige Joegoslavië. “Ik ben van Indonesische afkomst en mijn familie moest na de politionele actie naar Nederland. Ze konden niet meer in Indonesië blijven omdat ze met de Nederlanders hadden samengewerkt. Als ze niet vertrokken, waren ze hun nationaliteit in ieder kwijt geraakt, of erger. Het had dus een enorme impact.” Toch vind ook hij dat herdenken belangrijk is.

De 93-jarige Jan Jacob Leeflang zat halverwege de jaren vijftig in Nederlands Nieuw Guinea. “Er waren wat kleine infiltraties maar echte actie heb ik niet gezien.” Ook hij heeft enorm affiniteit met Indonesië. “Mijn grootvader was officier in de KNIL en veel van zijn familieleden emigreerden begin vorige eeuw naar de oost. Mijn vrouw heeft in een jappenkamp gezeten en dat blijft haar altijd bij. Dus Indonesië speelt een grote rol in onze geschiedenis. Er wonen veel Indische mensen in Voorschoten. Zij werden destijds zo welkom geheten in het dorp dat ze hier zijn blijven wonen.”

De plaquette is dagelijks te bezoeken op het kerkhof van de Dorpskerk. De herdenking zal blijven maar in welke vorm is nog niet bekend. “Dit is een eerste stap, de komende tijd ga ik met de veteranen van Voorschoten daarover in gesprek”, zegt burgemeester Stemerdink.