Jonge mensen met autisme welkom bij Theehuis Jansland

Een van de genomineerden voor de Voorschoten Awards, die onlangs werden uitgereikt tijdens het Weekend van Voorschoten, was Wilna van der Paal. Zij is stagecoördinator bij Theehuis Jansland, al bijna vanaf de start. Dat niet zij, maar twee vrijwilligers van de Voedselbank de prijs kreeg, was geen teleurstelling. “Ben je mal. Die doen hartstikke belangrijk werk.” 

Napratend over haar nominatie bekent Van der Paal dat ze zich “een beetje ongemakkelijk” voelde bij de Awardshow.  Dat zij was genomineerd, vond ze leuk: “Natuurlijk. Het is een blijk van waardering en wie wil zich niet gewaardeerd voelen?” Maar zoals ze ook al uitlegde, toen ze tijdens die awardshow eventjes in de spotlight werd gezet: “Jansland draait dankzij de inzet van ongeveer 70 vrijwilligers, en die verdienen die waardering eigenlijk allemaal.” Dit interview moet daarom ook niet gaan over haar verdiensten voor het theehuis, of voor de Zonnebloem of de Vereniging Ouderenbelang Voorschoten waarvoor ze ook als vrijwilliger actief is. Veel liever wil ze kwijt dat Jansland weer plaats heeft voor nieuwe stagiairs. En uitleggen hoe zo’n stage er eigenlijk uitziet.

Werkervaring opdoen bij Jansland
Bij Theehuis Jansland kunnen jonge mensen met autisme (of een uitdaging in communicatie) in een veilige en stimulerende omgeving werkervaring opdoen, hun sociale en communicatieve vaardigheden ontwikkelen en vooral ook meer zelfvertrouwen kweken en aan een positiever zelfbeeld werken, zegt Van der Paal. “Het werken bij ons in de horeca is een middel, geen doel. Het gebeurt wel, maar het gaat ons er niet om dat stagiairs per se verder gaan in de horeca. Een van onze laatste stagiairs doet nu zijn stinkende best op een koksopleiding, maar een ander werkt nu bij een zorginstelling en weer een ander is een eigen bloemenzaakje begonnen.”

Aanmelding via onderwijs, zorg of ouders
De meeste stagiairs komen via het speciaal onderwijs of een zorginstelling bij Jansland terecht. Maar het gebeurt ook regelmatig dat ouders van jonge mensen uit de doelgroep bij Jansland aankloppen. “Er zijn veel jonge mensen met autisme die niet meer leerplichtig zijn, maar thuis zitten en nauwelijks de deur uitkomen. Ook voor hen kan een stage bij Jansland nieuw perspectief bieden.” De leeftijd van de stagiairs loopt uiteen van 15 tot 35 jaar. Gemiddeld draaien stagiairs één dag per week mee in het theehuis en doen zij dat gedurende een heel jaar, of zelfs twee jaar.

Stap-voor-stap
“Elke stage start met een kennismaking en bespreking van de persoonlijke situatie”, vertelt Van der Paal. “Na een kennismaking en intakegesprek wordt in samenspraak met de betrokken jongere en zijn of haar ouders voor iedere individuele stagiair een persoonlijk ontwikkelingsplan gemaakt. De gemaakte afspraken leggen we vast in een stage-overeenkomst. De leerdoelen worden vertaald naar de verschillende taken binnen het theehuis. De taken worden in moeilijkheidsgraad opgebouwd van koekjes bakken tot bestellingen opnemen, uitserveren en uiteindelijk ook afrekenen.”

Door de taken in een passend tempo en met de juiste begeleiding aan te bieden, groeit de stagiair stap-voor-stap op diverse vlakken. Denk hierbij aan zelfstandig en gestructureerd werken, maar vooral ook aan sociale en communicatieve vaardigheden.

Maatwerk
Dat de stagecoördinator een beroepsverleden heeft in het speciaal onderwijs komt bij dit alles natuurlijk van pas. Samen met twee ervaren leermeesters en teamleiders wordt voortdurend de vinger aan de pols gehouden.

Stage lopen bij Jansland is training on the job. Leren door het te doen. “Na elke werkdag worden de leerervaringen genoteerd en volgende leerdoelen opgesteld. Zo wordt een persoonlijk dossier opgebouwd. Elke dag zijn er teams van drie of vier vrijwilligers in het theehuis. De teamleider leest aan het begin van de dag het dossier en benadrukt de leerdoelen. Op basis daarvan worden de taken verdeeld over de stagiairs en de vrijwilligers. Iedere stagiair krijgt een vrijwilliger toegewezen. Samen voeren ze de toegekende taken uit.“

Er wordt maatwerk geleverd”, vertelt Van der Paal. “Het is heel belangrijk dat de leerdoelen aansluiten bij de individuele wensen, mogelijkheden en vorderingen. Alleen dan blijft het werk in het theehuis uitdagend en vooral leerzaam.” Minimaal twee keer per jaar wordt de voortgang, met de ouders erbij, besproken.

Missie geslaagd
Theehuis Jansland afficheert zichzelf als een theehuis met een missie, waar gewerkt wordt aan “duurzame inzetbaarheid in een samenleving waarin iedereen telt”. Wanneer is deze missie geslaagd? “We zijn in onze missie geslaagd”, stelt Van der Paal, “als de jongvolwassene met een positieve ervaring kan terugkijken op de stage en een volgende stap kan maken in de vorm van een vervolgopleiding of betaald werk.”

Op de vraag of dat altijd lukt, antwoordt ze met enige voorzichtigheid. Want hoe en wanneer meet je dat dan? Maar toch. “Als ik mag afgaan op de verhalen van stagiairs en hun ouders, durf ik wel te stellen dat negen van de tien stagiairs veel baat hebben bij hun stageperiode.”

Geïnteresseerd?
Momenteel heeft Jansland plaats voor stagiairs op woensdag, vrijdag en zaterdag. Geïnteresseerden kunnen een afspraak maken voor een persoonlijke kennismaking. Het theehuis is bereikbaar van dinsdag tot en met zaterdag van 10 tot 17 uur op telefoonnummer 071 5612089. Voor meer informatie kijk ook op www.theehuisjansland.nl.