Tentoonstelling `Onvoorstelbaar` toegankelijk voor mensen met een visuele beperking

Voorschotense Marijke Osinga bezocht namens KUBES (kunst voor blinden en slechtzienden) de tentoonstelling ‘Onvoorstelbaar’ in Museum Boerhaave. Ze schreef er onderstaand artikel over. 

Antoni van Leeuwenhoek ontwierp zo`n 350 jaar geleden een microscoop die tot 270 maal kon vergroten, uniek voor die tijd.  Tot dan toen kwam men niet verder dan 30 maal vergroting. Door zijn microscoop  werden  organismen zichtbaar waar men voorheen geen notie van had, als eencellige waterdiertjes, rode bloedcellen en bacteriën, een ware ontdekkingstocht in de microwereld. De ontdekkingen van Antoni van Leeuwenhoek staan centraal in de tentoonstelling `Onvoorstelbaar`, die vanaf tot en met 7 januari 2024 in het  Boerhaave museum te zien is.

VN-Verdrag Handicap en artikel 1 Grondwet
In 2016 heeft  Nederland het VN-Verdrag Handicap geratificeerd. Dit verdrag impliceert dat mensen met een beperking op alle terreinen van het leven, dus  bijvoorbeeld op wonen, onderwijs, werken, sport,  cultuur, kiezen en gekozen worden, volwaardig moeten kunnen participeren in de samenleving. Verder is artikel 1 van de Grondwet in 2023 gewijzigd. Discriminatie wegens handicap en wegens seksuele gerichtheid zijn  verboden en nieuw in dit artikel. Het verbod op discriminatie wegens  levensovertuiging, geloof, politieke gezindheid, ras en geslacht stonden vanaf 1983 al in artikel 1 van de Grondwet.

Microscopisch kleine organismen ook toegankelijk voor mensen met een visuele beperking
Het museum Boerhaave tracht de wereld van de microscopisch kleine organismen, die in de tentoonstelling `Onvoorstelbaar` te zien zijn,  gelet op deze wetgeving, ook toegankelijk  te maken voor mensen met een visuele beperking. Zo zijn  eencelligen in vergrote vorm weergegeven  en voelbaar gemaakt. Daarnaast  zijn teksten, die toelichten wat er te zien is,  in te scannen op de smartphone en daardoor te beluisteren.  Ook  is de website waar informatie over de tentoonstelling te vinden is,  zo gemaakt, dat  mensen met een visuele beperking deze informatie tot zich kunnen  nemen via spraak- en vergrotingssoftware.  Hierdoor is het mogelijk voorafgaande aan de tentoonstelling zelf relevante informatie te verkrijgen.

KUBES
Een groep mensen met een visuele beperking van KUBES (kunst voor blinden en slechtzienden) werd gevraagd de toegankelijkheid van de tentoonstelling te toetsen. Ik raakte toevalligerwijs bij deze toetsing betrokken. De ontvangst was hartelijk en de wil van de medewerkers van het museum om van onze suggesties te leren, groot. Ik nam als enig bijna blinde in een rolstoel deel aan deze toetsing van de toegankelijkheid en ervoer dat niet alle voelbare objecten op rolstoelhoogte hingen. Dit lijken mij de beginnersfouten.Hoe voorstelbaar is het dat mensen die niet visueel beperkt zijn, juist aan dit soort kleinigheden niet denken. Hoe voorstelbaar is het dat bij een volgende tentoonstelling `Onvoorstelbaar` de beginnersfouten geweken zijn. Wat me nu nog onvoorstelbaar lijkt, dat ik volledig zelfstandig een museum kan bezoeken, behoort inde toekomst wellicht tot de voorstelbare mogelijkheden. Dan zou een ideale wereld voor mij binnen oogbereik zijn.

Marijke Osinga