Een Voorschotense FIXbrigade?

Ruim een miljoen huishoudens dreigt de komende tijd in de problemen te komen door de stijgende energieprijzen. Het gaat om mensen met weinig inkomen, waaronder ook een grote groep die nooit eerder ernstige financiële problemen had. We spreken van energiearmoede op het moment dat 10 procent of meer van het besteedbaar inkomen gebruikt wordt om de elektriciteit en gas-/warmterekening te betalen. Vaak wonen deze mensen in slecht geïsoleerde woningen. In Voorschoten gaat het waarschijnlijk om honderden huishoudens.

door: Marjolijn Eshuis

Terwijl de prijzen van olie en gas, belangrijke veroorzakers van klimaatverandering, tot ongekende hoogtes stijgen, staat de wereld in brand. Letterlijk en figuurlijk. Bosbranden, hittegolven, droogte en zeespiegelstijging zijn indicaties van ernstige klimaatverandering. Terecht roepen het Akkoord van Parijs en de Europese Green Deal op om met vereende kracht te werken aan het tegengaan van verdere opwarming. De overgang naar een duurzame energievoorziening is een dwingende Europese en mondiale opdracht geworden.

De druk op die transitie is flink toegenomen door de Russische invasie in de Oekraïne, en het Russische gebruik van gas als drukmiddel, waardoor de energieprijzen sterk zijn opgelopen. De overheid wil in reactie hierop onze afhankelijkheid van Russische olie en gas zo spoedig mogelijk beëindigen. Onder andere door de energietransitie te versnellen via investeringen in duurzame energieopwekking en energiebesparing.

Het versneld doorvoeren van de energietransitie gaat gepaard met kosten voor huishoudens, die toch al worstelen met hoge energieprijzen, gestegen kosten voor voedsel en de inflatie. Om toenemende energiearmoede te voorkomen is inkomensondersteuning urgent geworden, voor lage én ook voor middeninkomens. Dit is ook nodig om de deelname aan de transitie door iedereen zeker te stellen en daarmee de steun voor het klimaatbeleid.
Het kabinet heeft een aantal maatregelen genomen om burgers te helpen met de sterk gestegen energiekosten: een energietoeslag voor huishoudens met een maandelijks inkomen van minder dan 120% van het sociaal minimum, en voor alle kleinverbruikers dit jaar een korting op de energierekening en een prijsplafond op energie vanaf 1 januari 2023.

Naast inkomensondersteuning is het belangrijk huishoudens met een smalle beurs te ondersteunen bij de verduurzaming van hun woning en zo gewenst, het energiegebruik. Mensen kunnen zelf ook veel doen; energiecoaches, zoals ook Voorschoten die heeft, en een FIXbrigade kunnen daarbij een rol spelen. 

In Amsterdam, en diverse andere gemeentes werkt het FIXbrigade-team aan het verduurzamen van huizen van bewoners met een kleine portemonnee. De klusploeg installeert energiezuinige lampen, plaatst folie achter de radiatoren, stelt de cv-ketel opnieuw af en dicht kieren: alles wat voor minder dan honderd euro aan materialen gedaan kan worden. Dat kan een forse besparing van het energieverbruik opleveren, oplopend tot 50%. Voor wie minder dan 140 procent van het minimumloon verdient zijn de opknapbeurten gratis. 

Oprichtster van de FIXbrigade Jansen op de Haar denkt dat overheden bij de dreigende energiearmoede lering kunnen trekken uit haar initiatief. “Nu zet de overheid met energiecoaches vooral in op kwantiteit: bij heel veel mensen thuis kijken en zeggen wat ze moeten doen. Maar de doelgroep met een krappe beurs weet dat al; ze douchen al kort en hebben de verwarming al laag. Inzetten op daadwerkelijk een dagje komen klussen en huizen met kleine ingrepen een stuk energiezuiniger te maken, heeft veel meer effect. Veel mensen hebben geen adviseur nodig, ze hebben geïsoleerde ramen nodig, een goed afgestelde cv-ketel, en een deur die niet alle kou van buiten binnenlaat.”

m.eshuis55@xs4all.nl
Twitter: @EshuisMarjolijn