Wat als verduurzaming gewoon nog te duur is?

Zonnepanelen, warmtepomp, isoleren, dubbele beglazing: verduurzaming moet en is hard nodig maar ook best duur. Als je portemonnee dit allemaal nog niet toelaat of je huis is er niet geschikt voor, wat kan je dan wel doen? 28-jarige Leila van Coeverden is architect en gericht op verduurzaming van met name oudere panden. Ook partner Robert-Jan is afgestudeerd, gericht op techniek. Samen geven ze tips.

Leila werkt bij een architectenbureau in Den Haag en Robert-Jan bij een aannemer. Zelf woont het stel sinds een jaar in een huis uit de jaren dertig van de vorige eeuw. ‘Toen dat gebouwd werd, was efficiënt warmtegebruik noodzakelijk.’ In die tijd was er nog geen verwarmingsinstallatie in huis, de winst zat in de indeling. Hier kunnen we wat van leren! Ons huis is nog origineel en je kunt duidelijk zien dat het in zones is opgedeeld om te verwarmen. Zo zit er achter de voordeur een portaaltje met een tochtdeur. Ouderwets misschien maar wel effectief om kou buiten te houden. Heb je dat niet of is er geen ruimte, dan kun je ook een dik gordijn voor de voordeur hangen. Ons huis is nog ‘traditioneel’ opgedeeld in een voor- en achterkamer. Dit deed men om kleinere ruimtes selectief op te kunnen warmen, alleen wanneer het nodig was. ‘s Avonds zitten wij in de kleine woonkamer en wordt alleen die verwarmd, terwijl de deuren dicht zijn. Een streng deurenbeleid is dan ook al een eerste stap in besparing.

Vanaf de jaren zeventig veranderde de mening over wonen. Men wilde grotere ruimtes en meer licht resulterend in de ‘open leefruimte’. Muren werden weggebroken en zones zijn samengevoegd. Het resultaat was grotere, moeilijk op te warmen, ruimtes. De CV, vaak op zolder, moet deze grote open woon-eet-werk-keuken allemaal opwarmen. ‘s Avonds eerder de dikke gordijnen dicht doen helpt al enorm en houd de ergste koudeval tegen. Heb je een houten vloer, tegels of laminaat, leg er een kleed op, dat isoleert. Vloerverwarming is een mooie oplossing, maar wel ingrijpend en duur. Je kan dit ook plaatselijk in de vorm van elektrische (vloer)verwarming toepassen. Dit hebben wij in onze keuken en badkamer zelf geplaatst. Zo hebben we wel comfortabel warme voeten, maar verwarmen we niet de hele ruimte. 

Elektrisch bijverwarmen op de hele koude dagen voor wat extra comfort is een stuk efficiënter dan je hele huis op te warmen. En is continu 21 graden wel nodig, of is 18 graden en een dikke trui ook best comfortabel? In de keuken wek je daarnaast natuurlijk ook warmte op door het koken. Gebruik je de oven, doe die dan na gebruik niet dicht maar gebruik de warmte.’

De overheid stuurt er nu op aan het verminderen van warmteverlies. Dubbele beglazing, muur- en dakisolatie: huizen worden helemaal luchtdicht gemaakt. Om dan alsnog frisse lucht binnen te krijgen, wordt er balansventilatie geplaatst. Dit heeft consequenties voor het gebruik, want een raam openzetten is eigenlijk niet de bedoeling. ‘Dat is best wel krom, je wilt energiezuinig zijn, daar doe je van alles voor en dan moet je vervolgens weer energie gebruiken om te ventileren’, vinden de twee.

Een ander nadeel is vocht. ‘Je ademt, kookt, doucht, overal komt vocht vandaan dat niet meer weg kan wanneer je huis luchtdicht is gemaakt. Vochtige lucht is moeilijker op te warmen dan droge lucht. Het voelt misschien tegenstrijdig, maar dagelijks even een paar minuten het raam open, helpt dan al enorm.’

Tot slot nog een tip voor de zomer, want dan werkt het principe andersom. Zorg voor weinig direct zonlicht in huis en open binnen alle deuren.

Warmte stijgt op dus zet een boven een raampje op zolder open, en open beneden een raam aan de koudste kant. Zo ontstaat er een natuurlijke trek door het huis. Geef op deze manier de warmte de kans om weg te kunnen.’