MMS Bijdorp: en beschaafde en godsdienstige opleiding

Dat is de titel van het boek dat Mary Eggermont-Molenaar tien jaar geleden schreef over Bijdorp, met name over de MMS waar zij zelf tussen 1958 en 1963 op zat. Onlangs, op 19 juni, waren de “meisjes” weer bijeen op Bijdorp om herinneringen op te halen aan die geweldige vijf jaren samen, nu precies 60 jaar geleden. Interessant was de inleiding door Patrick Mesman over de toekomstplannen van Bijdorp waarbij de gehele buitenplaats per januari 2023 is overgedragen aan de “Erfpachter” en de Zusters Dominicanessen nog slechts de beschikking hebben over een klein deel van het complex. Zowel de zusters als Marente zijn huurders geworden van de Erfpachter.

door: Jane Koopstra

Na 146 jaar met zorg en toewijding Klooster Bijdorp te hebben vormgegeven, is het voor de zusters moeilijk loslaten. Maar ook voor de “meisjes” betekent het dat er straks niets meer over is uit die tijd. De gebouwen van het Nieuwe Pensionaat, waarin de MMS was gevestigd, worden geofferd t.b.v. nieuwbouw en alle andere ruimtes worden herbestemd. Er werd altijd al onderwijs gegeven op Bijdorp, al sinds 1878 toen er een pensionaat werd opgericht voor jonge meisjes van deftigen huize die er een beschaafde godsdienstige opleiding kregen. De voertaal was Frans, de onderwezen vakken bestonden uit talen, creatieve en huishoudelijke vakken. De MMS als schooltype bestond als sinds 1867, maar deze kwam pas in 1938 naar Bijdorp. 

Pas vanaf de jaren ’30 kwam er meer erkenning voor het MMS-onderwijs. o.a. door de regeling Marchant, die wettelijke erkenning en een uniform studieprogamma invoerde dat rechten verbond aan het af te leggen eindexamen. Qua rijkssubsidie ging ook het gelijkheidsbeginsel gelden voor particuliere opleidingen. Het onderwijs stond gelijk aan HBS-A. De basisvakken waren vooral talen, literatuuronderwijs, maatschappij-gerelateerde vakken 40%, exact 20%, aardrijkskunde/geschiedenis 15%, creatieve vakken en gymnastiek 20%. In die tijd werd je klaargestoomd om een goede moeder te worden, een goede gesprekspartner voor je toekomstige echtgenoot en bekwaamd in het efficiënt bestieren van een huishouding. Als je niet trouwde kon je onderwijzeres, gouvernante of kinderjuf worden. In latere jaren, toen meer meisjes aan de arbeidsmarkt gingen deelnemen, stroomden veel van hen uiteindelijk door naar HBO en universitair onderwijs. Met de Mammoetwet van 1968 veranderde er veel. De MMS werd langzaam afgebouwd en in 1972 opgeheven, tegelijk met het pensionaat. Het ging verder als HAVO, het Lucas College, dat interconfessioneel was Ook jongens hadden nu toegang tot de school. In 1984 verdween de school geheel uit Bijdorp en bleef in 2 vestigingen bestaan in het dorp zelf.

Dit verhaaltje gaat niet alleen over het verdwijnen van de MMS, ook het klooster, de seminaries van de Kapucijnen en Montfortanen op Beresteyn hebben vele jaren het immateriele r.k. erfgoed van Voorschoten gevormd: het is allemaal weg. De herinneringen blijven: het plezier dat de meisjes hadden met elkaar maar ook met de zusters, streng maar ook intellectueel en vol humor, de bezinningsdagen in de Tiltenberg met voorlichting, de weddenschappen van de jongens van het MOC, die het een enkele keer lukte tegen de regenpijp op te klimmen en naar binnen te gluren bij de meisjes en de toneelstukjes die de jongens van het kleinseminarie eens per jaar opvoerden op Bijdorp. Aan alles komt een einde, ook aan het rijke roomse leven.