Column: Wat naasten zichtbaar maken

In het hospice zijn het niet alleen de gasten die ons raken. Het zijn ook vaak hun naasten. Hun manier van nabij blijven, van zorgen, van loslaten.

Laatst zat de dochter van een gast op het randje van het bed. Ze had haar schoenen uitgeschopt, benen opgetrokken, alsof ze bij haar moeder op de bank zat zoals vroeger. Ze vertelde over hoe ze altijd samen naar de markt gingen. “Mam had een vaste bloemenkraam. Ze hoefde nooit iets te zeggen, ze kreeg altijd dezelfde bos.” 

Haar moeder kneep even in haar hand. Een heel subtiel gebaar, bijna onzichtbaar. Maar voor die dochter was het alles. Een herinnering die ineens weer leefde.

Er zijn ook nachten waarop de tijd stil lijkt te staan. Familieleden die wakker blijven. De vermoeidheid kruipt in hun schouders, in hun stemmen. Iemand van de vrijwilligers zet dan vroeg in de ochtend een stap naar voren en vraagt: “Zal ik even een ontbijtje maken?” Het is geen groot gebaar. Maar je ziet in de ogen van die familie dat dit precies het verschil is tussen volhouden en instorten.

En dan die hond. Thuis was hij altijd al degene die als eerste merkte dat het niet goed ging. In het hospice mag hij gewoon mee. Zonder twijfel springt hij op bed en nestelt zich tegen zijn baasje aan. De familie kijkt toe. Er wordt niet veel gezegd, maar iedereen weet: zo hoort het. Dit is hoe hun gezin eruit ziet, tot het einde toe.

Het zijn zulke momenten die het hospice veranderen van een plek van afscheid in een plek van leven. Gewoon leven zoals het is: rommelig, zacht, eerlijk, soms pijnlijk, warm.

Wij, vrijwilligers, lopen ertussenin. We regelen soep, maken bedden op, schenken koffie. Het zijn de naasten die de kamers vullen. Zij brengen de verhalen mee. De humor. De vermoeidheid. Daardoor voelt elke kamer een beetje anders.

Misschien is dat wel de echte kern van dit huis: dat hier ruimte is voor de gewone dingen. Midden in een ongewone tijd. Voor stroopwafels, hondenpoten op het bed en een gedekte tafel op een plek waar je die niet verwacht. Voor een kneepje in een hand dat groter is dan elk afscheid in grote woorden.

Patricia Vogel, 
vrijwilliger