De vermoeidheid die geen slaap oplost

Column Raheleh Tajic in de Voorschotense Krant van 26 mei j.l.

Sommige vermoeidheid verdwijnt niet na een goede nachtrust.

Je gaat op tijd naar bed. Je slaapt misschien zelfs acht uur. En toch word je wakker met een lichaam dat zwaar voelt en een hoofd dat alweer vol zit voordat de dag begonnen is. Alsof je niet echt hebt gerust. Alsof er ergens diep vanbinnen continu iets “aan” blijft staan.

Veel mensen denken bij vermoeidheid direct aan drukte. Te veel werken. Te weinig slapen. Een volle agenda. Maar er bestaat ook een andere vorm van uitputting. Een stille vermoeidheid die langzaam ontstaat wanneer iemand jarenlang sterk probeert te zijn.

De vrouw die altijd klaarstaat voor anderen.
Die alles opvangt.
Die nadenkt over iedereen.
Die conflicten vermijdt om de sfeer goed te houden.
Die zichzelf wegcijfert zonder het door te hebben.

Van buiten lijkt ze vaak sterk. Verantwoordelijk. Lief. Rustig misschien zelfs. Maar vanbinnen staat haar zenuwstelsel voortdurend onder spanning. Altijd alert. Altijd bezig met voelen, aanpassen, zorgen of controleren.

En dat kost energie. Meer energie dan veel mensen beseffen.

Want echte rust ontstaat niet alleen wanneer het stil is om je heen. Echte rust ontstaat wanneer je je veilig genoeg voelt om jezelf niet meer constant te hoeven beschermen.

Veel vrouwen zijn moe omdat ze al jaren emoties inslikken. Omdat ze geleerd hebben sterk te blijven. Niet te klagen. Door te gaan. Ze dragen verantwoordelijkheden die niemand ziet. Ze denken altijd vooruit. Ze voelen zich verantwoordelijk voor het welzijn van anderen. En ondertussen raken ze steeds verder verwijderd van zichzelf.

Het moeilijke is dat deze vorm van vermoeidheid vaak onzichtbaar blijft. Mensen zeggen:
“Misschien moet je gewoon wat meer slapen.”
“Neem een weekendje rust.”
“Je moet meer ontspannen.”

Maar hoe ontspan je als je lichaam niet meer weet hoe dat voelt?

Sommige mensen zitten zo lang in een staat van overleven, dat rust zelfs onwennig begint te voelen. Zodra het stil wordt, komt de onrust omhoog. Gedachten. Schuldgevoel. Spanning. Alsof je pas waardevol bent wanneer je bezig bent.

Dat is geen zwakte. Dat is een lichaam dat te lang “aan” heeft gestaan.

Misschien is dat ook waarom zoveel vrouwen zeggen:
“Ik ben moe, maar ik weet niet waarvan.”

Omdat het niet alleen fysieke vermoeidheid is. Het is emotionele belasting. Jaren van jezelf aanpassen. Jaren van slikken, dragen, zorgen en doorgaan.

En misschien begint herstel niet bij nóg harder proberen om alles goed te doen.

Misschien begint herstel bij iets veel kleiners.
Eerlijk worden tegenover jezelf.
Toegeven dat je moe bent.
Niet alleen lichamelijk, maar ook emotioneel.

Misschien begint het bij leren voelen waar jij eindigt en de ander begint. Bij nee zeggen zonder jezelf schuldig te voelen. Bij jezelf niet steeds verlaten om liefde, rust of goedkeuring te behouden.

Want een mens kan heel lang sterk lijken terwijl ze vanbinnen uitgeput raakt.

En soms is de grootste vorm van genezing niet nóg sterker worden.

Maar eindelijk mogen stoppen met overleven.