Verhalen blijven vertellen en doorgeven

Het lijkt wel of de Dodenherdenking jaarlijks meer publiek trekt. Donderdagavond was geen uitzondering, zo’n 400 mensen waaronder veel kinderen, waren naar het herdenkingsmonument gekomen om stil te staan bij de slachtoffers van oorlogsgeweld. 

Voor het eerst waren kinderen uit Oekraïne betrokken. Zij weten als geen ander wat oorlog betekent. Maar ook de scouts van Kimball o’Hara en de Mauritsgroep hielpen mee met onder andere de bloemstukken aangeven. En dit jaar waren de leerlingen van basisschool De Regenboog uitgenodigd voor de herdenking. Charlotte en Lotte waren uitgenodigd hun gedicht voor te lezen. 

Lotte schreef:

Eindelijk vrijheid
Oorlog, Vreselijke tijden,
Al die kinderen van hun ouders gescheiden
Opgesloten in kampen
Elke avond weer in datzelfde koude klamme bed
Maar dan weer dezelfde droom
Die droom over vrijheid
Weer terug bij je ouders

Samen picknicken op het veldje
Geen soldaat meer te zien

Denken dat als je je ogen open doet
Dat je vrij bent
Maar nee hoor, je ligt niet op een grasveld
Maar in je kleine klamme bed

Maar toch, na al die jaren en dagen: vrijheid
Is het dan toch eindelijk afgelopen met dat klamme bestaan.
Vrijheid

En Charlotte schreef: 

De mensen die wij nu herdenken

Je leest een boek waar verhalen in staan
Over mensen die op een vreselijke manier doodgaan
En hun familie waarschijnlijk nooit meer zien staan

Over mensen die honger lijden dat is
toch niet de beschrijven

Waarom blijven we oorlog voeren?
Waarom vieren we geen vrede?
De mensen die wij nu herdenken
Kunnen we helaas geen nieuw leven schenken
De daden die de mensen deden
Dat kunnen we gewoon niet vergeten
Mensen die voor niks zijn omgebracht
Ze hadden geen macht
Ze zijn beroofd van het leven
We zullen ze nooit vergeten.

En dat is was ook de boodschap van burgemeester Stemerdink. ‘Herdenken doen we met elkaar. Jong en oud en waar je ook vandaan komt. Herdenken betekent de verhalen blijven vertellen en blijven doorgeven’, begon zij haar speech. Ze verwees naar de film ‘Dorp in oorlogstijd’ van Museum Voorschoten uit 2020 waarin kinderen van nu, de kinderen van de oorlog interviewden. Verhalen over angst, honger en verdriet. De film is nog steeds te zien op de site van het museum.

‘Nieuwsgierigheid naar de ander is het thema, dat het Nationaal Comité 4 en 5 mei dit jaar aan de herdenking gaf. Journalist, filmmaker en auteur Natascha van Weezel schreef voor deze herdenking een inspirerend verhaal over leven met de oorlog. Alle vier haar Joodse grootouders overleefden de Holocaust. Dankzij heel veel bluf en lef van haar grootvader en hulp van de consul van Zwitserland hebben ze alsnog Zwitserland bereikt en daar de oorlog doorgebracht.’ Haar verhaal is te lezen op de site van 4 en 5 mei.

‘Als de schoolkinderen uit Voorschoten en Natascha het over één ding eens zijn, dan is het wel dat we de geschiedenis moeten blíjven herdenken. De misdaden uit de oorlog mogen nóóit meer iemand overkomen. Om dat voor elkaar te krijgen moeten we de verhalen blijven delen, nieuwsgierig blijven naar elkaars historie. Niet oordelen of veroordelen. Maar eerst het verhaal horen en de omstandigheden proberen te begrijpen’, aldus de burgemeester. 

In dit verband wees ze ook op de op korte termijn verwachte openbaarmaking van dossiers van landgenoten, die verdacht werden van samenwerking met de bezetters. En wat die openbaarmaking gaat betekenen voor de samenleving. ‘Ook hier in Voorschoten. Hoe gaan we met elkaar om als je ineens in een dossier leest wie bijvoorbeeld jouw familie heeft verraden? Zijn de huidige kinderen en kleinkinderen verantwoordelijk voor de keuzes die in die tijd zijn gemaakt? Wat gaat dit doen met onderlinge verhoudingen?’

De volledige speech van de burgemeester is na te lezen op de site van de gemeente.

Ook dit jaar weer verzorgde Muziekvereniging Laurentius de muzikale omlijsting. Marc Boel blies het Signaal Taptoe voor de twee minuten stilte. Na afloop van de herdenking vond in de Dorpskerk het herdenkingsconcert van Sinfonietta plaats.

Nelleke de Vries maakte de fotoreportage.